Εμφανιζόμενη ανάρτηση

Περιεχόμενα Ιστολογίου

Τετάρτη 12 Ιουλίου 2023

Οι μπαταρίες και ο πόνος τους... γενικά και ειδικότερα στην DX7

 12 Ιουλίου 2023

Όπως μπορεί να δει κανείς στις αγορές μου είχα πάρει πολλές μπαταρίες, μικρές μεγάλες, όλες LiPo και δύο μόνο LiFePO4 για τις Τ/Κ μου. Δεν έχασα ποτέ καμία από χρήση σε πτήσεις. Όλες όσες χάθηκαν, χάθηκαν στον πάγκο φόρτισης και εκφόρτισης. 

Καθώς ο χρόνος που απαιτούν οι μπαταρίες είναι σημαντικός για φόρτιση και εκφόρτιση, ακόμα και για ένα-δύο κύκλους συντήρησης αφού τελικά πέρασαν 10 χρόνια με ελάχιστες πτήσεις. Είναι μια τόσο χρονοβόρα διαδικασία που όταν έχεις τόσες πολλές και διαφορετικές μπαταρίες, από ένα σημείο και μετά δεν μπορείς να κάθεσαι από πάνω. Τις βάζεις στον αυτόματο! 

Και το πιο κρίσιμο σημείο είναι η εκφόρτιση. Γιατί όσο και χάλια φορτιστή να έχεις, έναν αυτόματο διακόπτη φόρτισης τον έχει. Οπότε στην φόρτιση δεν είναι τόσο αναγκαία η απαρακολούθηση μιας καλής μπαταρίας σε έναν καλό φορτιστή. Μα αν έχεις έναν καλό φορτιστή δεν θες να τον επιβαρύνεις με εκφορτίσεις. Που εκφόρτιση σημαίνει θέρμανση καθώς η ηλεκτρική ενέργεια μετασχηματίζεται σε θερμική μέσα στον φορτιστή.

Έτσι κι εγώ για εκφορτίσεις πολύ πολύ σπάνια έβαζα τον iCharger μου. Είχα βρει μικρά λαμπάκια από αυτοκίνητα που λειτουργούν στα 12V και τα σύνδεα στα ΧΤ60 των μπαταριών μου με ένα V-alarm στην έξοδο balance κάθε μπαταρίας.

Τώρα για να διατηρήσει μια μπαταρία την υγεία της χρειάζεται 1-2 κύκλους το εξάμηνο ή το έτος. Εγώ έκανα 2 πλήρεις κύκλους μαζί μια φορά κάθε χρόνο. Όμως επειδή ούτε τα λαμπάκια ήταν όλα ίδια ούτε οι μπαταρίες, το alarm χτύπαγε μεν εκεί που του είχα πει αλλά αφήνοντας μεγάλα σφάλματα στις μπαταρίες. 

Χτύπαγε δηλαδή π.χ. στα 3,3V όταν η τάση σε ένα κελί έπεφτε κάτω από εκεί, αλλά τα άλλα κελιά της μπαταρίας μπορεί να ήταν ακόμη στο 3,5 3,7 ή και παραπάνω. Οπότε για να δουλέψουν όλα τα κελιά όπως έπρεπε έβγαζα το alarm και έβαζα το balancer αποφόρτισης που είχα. Κι εκεί συνήθως την πάταγα.

Γιατί ο χρόνος πέρναγε και το ξέχναγα είτε με το λαμπάκι στο ΧΤ60 είτε χωρίς, φτάνοντας συχνά στις μπαταρίες που έχασα τελικά σε τάση κελιού κάτω από 3, ακόμα και κάτω από 2 μερικές φορές.

Σκοπός μου ήταν να φτάσω όλα τα κελιά στο 3,3 αλλά το ξέχναγα - δεν μπορούσα να το παρακολουθώ και δεν είχα και τα μέσα. Με τον καιρό όλες μα όλες οι μπαταρίες βρέθηκαν εκτεθημένες σε ένα τουλάχιστον κελί τους σε τάση κάτω από 3. Οπότε από εκεί και μετά τις πήρε ο κατήφορος, φούσκωναν και ζεσταίνονταν μέχρι που τελικά κάποια κελιά τα έχανα τελείως. Έτσι έκανα κάποιες από 3σελες 2σελές κλπ.

Όταν λοιπόν κατάλαβα πόσο δύσκολο είναι η διαχείρησή τους (μέχρι και την εσωτερική αντίσταση κάθε κελιού μέτραγα τα πρώτα χρόνια για να ελέγχω την υγεία τους) στην εκφόρτιση έπαψα να τις πολύ-πιέζω να καταίβουν ομοιόμορφα στο 3,3. Τις κατέβαζα στο 3 με το alarm και μετά τις άφηνα να ηρεμίσουν. Μέσα σε 1-2 ώρες ακόμα και το κελί που είχε χτυπήσει στα 3 είχε επανέλθει στα 3,3 περίπου. Κι έτσι τις πήγαινα για φόρτιση με balance πάντα και για storage.

Οι δύο μπαταρίες που έχασα πιο άδοξα και πιο εύκολα από όλες ήταν οι δύο LiFePO4 που είχα για τις Τ/Κ. Για αυτές είχα στεναχωρηθεί περισσότερο καθώς ειδικά η μία η Hyperion μου είχε κοστίσει €40 περίπου. 

Επίσης παρατήρησα πως οι μικρές μπαταρίες των 1000 1300 1600mAh ήταν πιο επιρρεπείς σε χάσιμο κελιού και τελικά πέταμα.

Όταν λοιπόν ήρθε η ώρα να σκεφτώ να έχω μια μπαταρία σαν δεύτερη για τις Τ/Κ μου αναζήτησα πάλι μια Hyperion αλλά πλέον η αγορά του hobby είχε καταστραφεί και δεν μπορούσα να βρω ούτε και με €40 ή €50 στην Ελλάδα. Οπότε έπρεπε να στραφώ σε άλλο τύπο μπαταριών. Σκέφτηκα τις 18650, να έφτιαχνα ένα pack μόνος μου, αλλά κόλλησα και στην κατασκευή και στο ...λιθίου! Είπα όχι πάλι! Κι επειδή με τις Τ/Κ και ειδικά την DX7 δεν πρέπει να παίζεις αποφάσισα να ακολουθήσω την συνταγή της μαμά Spektrum, NiMH και ξερό ψωμί.

Έτσι πήγα και πήρα μια θήκη για μπαταρίες 8x ΑΑ να δω αν θα μπορούσε να μπει και να κλείσει το καπάκι της DX7 καλά. Την μπαταριοθήκη δεν κατάφερα να την βρω στην Ελλάδα με έξοδο καλώδιο, αλλά με έξοδο βίσμα 9V μπαταρίας. Ως δια μαγείας διαπίστωσα πως η DX7 είχε μέχρι και υποδοχές για τέτοιο βίσμα. Πήγα και πήρα την θήκη λοιπόν και...


Κόλλησα στα βίσματα της θήκης τα καλώδια που αναμένει η DX7 

με προσοχή να περάσει η κόλληση μέχρι μέσα ώστε να αγκυρώσει το σύρμα

κούμπωσα τα σύρματα στην αναμονή της DX7

και πέρασα την θήκη μέσα στην DX7, ούτε παραγγελία να την είχα κάνει που λένε

και το καπάκι της DX7 κούμπωσε κι αυτό χωρίς καμία ιδιαίτερη προσπάθεια, μια χαρά!

Να και η υποδοχή για το βύσμα 9V που λέγαμε.

Επόμενο βήμα ήταν η επιλογή μπαταριών. Ψάξε-ψάξε κατέληξα στις eneloop BK-3MCDE, φυσικά όχι τυχαία. Και με 2000mAh και με 2100 κύκλους φόρτισης δυνητικά (υπό ΚΣ λέγαμε στο σχολείο) και με το 70% της χωρητικότητας να μένει μετά από 10 χρόνια αν την αφήσεις.

Σε σχέση με την μαμά NiMH Spektrum που ήταν 1500mAh και όχι eneloop αλλά παρόλα αυτά ακόμα αντέχουν (με μηδενική χρήση βέβαια, αφού τότε που πέταγα είχα τις λιθίου κι έπαιζα) θεωρώ πως είναι πολύ καλύτερες. 

Παραγωγής Βελγίου 1/2022. 


Μάλιστα τις βρήκα σε τιμή ευκαιρίας €2,75 η μία, δηλαδή €22 και οι 8, συν τα €2,5 της μπαταριοθήκης πες συνολικά €25, όσο θα μου ερχόταν η Hyperion αν μου την έστελναν Ελλάδα από ΗΠΑ, στο περίπου. 

Μέτρησα την τάση τους και όλες είχαν 1,315V. Δεν τις φόρτισα ούτες τις πάντρεψα για να δω συμπεριφορά κατά μονάδα σε μερικούς μήνες που θα πιάσω πάλι τις μπαταρίες. 

Σύμφωνα με το παρακάτω διάγραμμα που βρήκα από το επίσημο brochure της eneloop του 2022 οι μπαταρίες μπορούν να ξεπεράσουν το 1,4V όταν φορτίζονται και να πέσουν κάτω από το 1,1V όταν πια θέλουν επειγόντως επαναφόρτιση. 

Μάλιστα το διάγραμμα έχει τίτλο "χωρίς φαινόμενο μνήμης".

Αυτό τώρα στην περίπτωσή της DX7 που θα έχει 8 μονάδες σε σειρά σημαίνει πως ανοίγοντας τον πομπό την πρώτη φορά μετά από πλήρη φόρτιση θα έχω έως και 11,2V ή και λίγο παραπάνω στιγμιαία. Όσο δηλαδή θα είχα αν έβαζα την Hyperion. 

Αλλά μετά 1,5 χρόνου σφραγισμένες και ποιός ξέρει σε τι συνθήκες αποθήκευσης έχουν χάσει μόνο το 10% της χωρητικότητας / τάσης τους, αυτές που πήρα και μέτρησα στα 1,315V.

Τώρα με τα 1,315V x 8 θα είχα περίπου 10,5V. Που και πάλι είναι πολύ πάνω από τα 9V που έχει η DX7 από το εργοστάσιο ρυθμισμένο το alarm τάσης τροφοδοσίας, που αντιστοιχεί σε 1,125V, τάση που σύμφωνα με το διάγραμμα έχουν οι eneloop στο 50% του χρόνου ζωής τους από πλήρη φόρτιση έως πλήρη αποφόρτιση. 

Άρα σε κάθε περίπτωση υπάρχουν μεγάλες ανοχές ασφαλείας για την χρήση που θέλω εγώ στην DX7, αν και με τις προσθήκες που έχω κάνει με FrSky module και backlight μάλλον θα ήταν δόκιμο να επέμβω στο setup settings της DX7 και να θέσω τάση alarm κάπου τα 10V που είναι και το ανώτατο όριο alarm του OS της. 

ρύθμιση alarm τροφοδοσίας στην DX7